تبلیغات
سایت رسمی شیخ رسول حقی رامشه - پوشش زن و مرد ایرانی ( قسمت اول)
 
سایت رسمی شیخ رسول حقی رامشه
سخنی از حقیقت سرشار است که هیچ مصلحتی آن را ایجاب نمی کند (دکتر شریعتی)
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : شیخ رسول حقی
نویسندگان
نظرسنجی
تناقضات زندگی روحانیون را با سبک زندگی ایرانی-اسلامی چقدر میدانید؟





پوشش زن و مرد ایرانی ( قسمت اول)

 

پوشش زن و مرد ایرانی ازجمله مسایلی است كه از دوران باستان دارای اهمیت بوده است و از ابتدای تاریخ باستانی این كشور تا كنون دستخوش تحولات عمیق نشده و مفهوم آن در فرهنگ ایرانی حفظ شده است.

.

بررسی پوشاك از این لحاظ اهمیت دارد كه بواسطه آن می توان در رابطه با سیر تحول تاریخی، زیباشناسی، اعتقادات، طبقات اجتماعی و پیشرفت صنعت به ویژه نساجی و پارچه بافی یك قوم یا تمدن اطلاعات ارزشمندی كسب كرد.

پوشاك ایرانیان در زمان 550 قبل از میلاد تا دوران جنگ های صلیبی، ادامه لباس بابلی ها و آشوری ها و بسیارمتنوع و گوناگون بود. براساس اعتقاد پژوهش گران مورخ، این نخستین دوره ای است كه لباس زیر و خصوصا نوع دوخته شده آن به عنوان پوشش ملی، مطرح شده است. در 1350 قبل از میلاد به شهادت آثاری كه از تمدن ایلامی به دست آمده، ایرانیان «لباس كامل» به تن می كرده اند.

پارسیان باز گذاشتن هر یك از قسمت های بدن، جز دو دست را خلاف ادب می شمردند و به جهت پوشش سر و پای خود، از سربند یا كلاه یا پاپوش استفاده می كردند.

اگرچه پوشیدن لباس برای جلوگیری از سرما و تابش آفتاب یا به منظور پوشش بدن است، اما انتخاب رنگ و نقش‌ روی پارچه و تزیین لباس، معرف قومیت، شخصیت، باورها و منزلت اجتماعی است لذا در تحقیق حاضر ضمن بررسی تاریخچه پوشش در سه دوره باستان تا پیش از كشف حجاب، كشف حجاب تا انقلاب اسلامی و بعد از انقلاب در ایران، به منظور آشناسازی خواننده با وضعیت موجود، به معرفی وضعیت موجود پوشش زنان در اقوام و مشاغل گوناگون پرداخته خواهد شد.

 

تاریخچه پوشش

 

پوشش به معنای پوشیدن و در لفظ عرب آن حجاب و حایل می باشد. استعمال كلمه حجاب در مورد پوشش زنان اصطلاحی نسبتا جدید است. در قدیم و مخصوصا در اصطلاح فقها، كلمه ستر به معنای پوشش به كار می رفت است. بنابراین علاوه بر معنای قدیم حجاب تحت عنوان پرده و حایل، امروزه اصطلاحا تنها به معنانی پوشش خاص زنان است.

شكل گیری پوشش در میان اقوام مختلف دارای خاستگاهی مشترك بوده، اما در گذر زمان تحت تاثیر عوامل گوناگون، هریك از اقوام نوعی خاص از پوشش را برگزیده اند كه در واقع نماد تجربه تاریخی و فرهنگی آنان به شمار می آید. پوشاك نیز همانند سایر پدیده های زندگی از بدو پیدایش در طول تاریخ سیر تكاملی خود را طی كرده و از صورت ابتدایی خود بیرون آمده است.

 

هریك از اقوام مختلف، بنا به مقتضیات ویژه خود به تهیه لباسهای گوناگون پرداخته و در دوخت و تزیین آن ابتكاراتی از خود نشان داده اند.

 

اما عواملی از قبیل:

 

1- شرایط جغرافیایی و محیطی و آب و هوا 2- نحوه زندگی و اسكان و اوضاع اجتماعی 3- جنگ ها و اوضاع سیاسی و نوع حكومت 4- شرایط و اوضاع اقتصادی و پیشرفت های تكنولوژی 5- اعتقادات مذهبی و آداب و رسوم 6- نظام طبقاتی حاكم بر جامعه 7- روابط فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، بر فرم لباس ها درجوامع مختلف موثر بوده اند.

 

پوشش فرای آنكه به عنوان یك نیاز بنیادین مادی برای بشر به حساب می آید، عاملی برای نمایش اعتقاد و شخصیت افراد تلقی می‌شود و به نوعی پرچم وجودی انسان است. انسانها به وسیله نوع پوشش بخشی از هویت خود را عرضه می كنند و تاریخ 2500 ساله ایران در هیچ كجای خود زنان را باظاهری برهنه یا نیمه عریان ندیده است، مگر آنجا كه دستان بیگانگان تلاش نموده این ملت را از تمدن و فرهنگش جدا كند.

 

گرچه انتخاب لباس و پوشاك برآیند اندیشه و اراده آدمى است، ولى از بینش یك قوم برآمده و بر بینش و اراده انسانى نیز تأثیر مى‏گذارد و مى‏تواند به عنوان زمینه‏ساز تعالى یا انحطاط فردى و اجتماعى نقش آفرینى نماید.

 

نیم نگاهی به دوره‌های متمادی زندگی ایرانیان، نشانگر آن است كه حفظ حریم فردی و بین فردی از اهمیت زیادی برخوردار بوده است و این امر خصوصا در امر پوشاك آنان خودنمایی می‌كند، چنانچه بیرون بودن بیش از گردی صورت و كف دو دست، بی‌حرمتی محسوب می‌شده و افراد خصوصا بانوان این امر را رعایت می‌كرده‌اند. بنابراین ساختار پوشاك زنان در ایران نشانگر عمق نگاه باستانی فرهنگ ایرانی در خصوص پوشش زنان، حریم بین فردی و تاثیر و تاثر آن در رشد فرد و جامعه است.

 

 

گفتار اول

 

سابقه و دیرینه پوشش در ادیان

 

بر اساس پژوهش‏ها، از آغاز پیدایش انسان، هر یك از زن و مرد كوشیده است تا پوشش مناسب خود را تهیه كند. آدمی نخست‏با برگ درختان، سپس با پوست‏ حیوانات و بعدها با دست‏بافت‏های خود، خویش را پوشاند. ویل دورانت درباره پوشاك انسان و تاریخ صنعت‏ بافندگی می‏نویسد: از وقتی كه انسان بافندگی را آغاز كرد بر حسب ضرورت سوزن و سنجاق را ساخت، با پشم گوسفند و الیاف گیاهان لباس‏هایی را برای خود تهیه كرد.

تمام كسانی كه زندگی بشر و تحولات آن را ارزیابی كرده‏اند، بر این تلاش تاكید ورزیده‏اند و خوشبختانه با پیشرفت صنعت و دست‏یافتن به منابع و ابزار جدید، پوشش نیز از تغییرات تكاملی بهره‏مند گردید و انسان به پوشاك مناسب‏تر دست‏یافت. نكته قابل توجه آن است كه اگر چه حیات آدمیان از همان آغاز با «پوشش‏» پیوند خورده است، به دلیل وجود نوعی احساس حیای طبیعی در جنس زن، زنان در طول تاریخ در امر پوشش تلاش و جدیت ‏بیش‏تر از خود نشان داده‏اند.

 

بی دلیل نیست كه همواره پوشاك با مدنیت و تمدن بشری ارتباط مستقیم داشته و هر چه تمدن انسان جلوتر رفته تكه های پوشش او بیشتر شده است و تنها در قرن بیستم است كه می بینیم تمدن با هزاران تعمد با عریانی و برهنگی همراه می شود.

 

حجاب ورابطه آن با پوشش

 

«حجاب‏» به معناى پرده، حاجب، پوشیدن و پنهان كردن و منع از وصول است. این واژه تنها به معناى پوشش ظاهرى یا پوشاندن زن نیست و در اصل به مفهوم پنهان كردن زن از دید مرد بیگانه است. بدین سبب، هر پوششى حجاب نیست. حجاب پوششى است كه از طریق پشت پرده واقع شدن تحقق یابد به كارگیرى كلمه «حجاب‏» در خصوص پوشش زن اصطلاحى نسبتا جدید است و همین سبب گردیده بسیارى گمان كنند اسلام خواسته است زن همیشه پشت پرده و در خانه محبوس باشد و بیرون نرود، یا مثل ویل دورانت بگویند: «این امر خود مبناى پرده پوشى در میان مسلمانان به شمار مى‏رود» و یا مدعى شوند حجاب به وسیله ایرانیان به مسلمانان و اعراب سرایت كرده است، در حالى كه آیات مربوط به حجاب (پوشش اسلامى زنان در مقابل نامحرمان) قبل از مسلمان شدن ایرانیان نازل شده است. در عهد جاهلیت نیز - همان طور كه ویل دورانت مى‏گوید و كتب تفسیر شیعه و سنى تایید مى‏كند - اعراب چنین پوششى نداشتند و عادتشان تبرج و خودنمایى بود كه اسلام آن را ممنوع ساخت: «و لا تبرجن تبرج الجاهلیة الاولى

 

آنچه از قدیم به ویژه نزد فقها وجود دارد. واژه «ستر» و «ساتر» به معناى پوشش و وسیله پوشش زن در مقابل نامحرمان بوده است. بنابراین، وظیفه پوشش اسلامى بانوان به معناى حبس و زندانى كردن و قرار دادن آنان پشت پرده و در نتیجه عدم مشاركت این گروه عظیم در فعالیت‏هاى اجتماعى نیست. این وظیفه بدان معنا است كه زن در معاشرت با مردان بدنش را بپوشاند و به جلوه گرى و خودنمایى نپردازد و مشاركتش در فعالیت‏ها بر اصول انسانى و اسلامى استوار باشد.


 

بسیاری از متفكران، برابر آیات قرآن و كتب مقدس - آدم و حوا بدون حضور ناظری بیگانه از برهنگی احساس شرم كردند و بدون آن كه تحت تاثیر هیچ آموزه، فرمان یا تذكری قرار گیرند، به وسیله برگ‏های درختان بهشتی به سرعت‏ خود را پوشاندند - راز رویكرد انسان به پوشش را نهاد و فطرت او دانسته‏اند، زیرا اولا، نخستین انسان‏ها به طور فطری به پوشش روی آورده‏اند. ثانیا، گزارش‏های موجود به خوبی اثبات می‏كند كه پوشش زنان به عنوان حجاب، در نقاط مختلف جهان به طور كامل رعایت می‏شده و در بعضی از موارد با شدت و سختی همراه بوده است. ثالثا، اگر اكنون نیز به لباس ملی كشورهای جهان بنگریم، معمول بودن حجاب زنان را به خوبی در می‏یابیم. نگاهی به پوشش زنان در ادیان و اقوام مختلف نشان می‏دهد یهودیان، مسیحیان، اعراب، یونانیان، اهالی رم، آلمان، خاور نزدیك و.. . حجاب را به طور كامل رعایت می‏كردند و اكثرا سر خویش را نیز می‏پوشاندند. برابر تصاویر موجود، كاهش تدریجی حجاب زنان از نیمه دوم قرن هیجدهم در اروپا آغاز شد.

 

از سوی دیگر متداول بودن حجاب در میان ملل مختلف كه عقیده، مذهب و شرایط جغرافیایی متفاوت داشتند، نیز نشان دهنده تمایل فطری زنان به حجاب دانسته شده است و دانشمندان، تاریخ حجاب و پوشش زن را به دوران ما قبل تاریخ و عصر حجر نسبت مى‏دهند

نوع مطلب :
برچسب ها : پوشش زن و مرد ایرانی ( قسمت اول)، حجاب، ساپورت، گشت ار شاد، بی حجاب،
لینک های مرتبط :
نظرات ()
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:36 ق.ظ
Hi there just wanted to give you a quick heads up.

The text in your article seem to be running off the screen in Firefox.
I'm not sure if this is a formatting issue or something to do
with browser compatibility but I figured I'd post to let you know.
The layout look great though! Hope you get the problem
resolved soon. Thanks
جمعه 13 مرداد 1396 08:24 ب.ظ
I quite like reading an article that will make people think.
Also, thank you for allowing me to comment!
چهارشنبه 23 فروردین 1396 07:45 ب.ظ
It's really a nice and useful piece of info. I am glad that you shared this useful information with us.
Please keep us informed like this. Thank you for sharing.
یکشنبه 20 فروردین 1396 03:12 ق.ظ
Hi my family member! I wish to say that this post is amazing, nice written and include almost all
significant infos. I'd like to peer more posts like this .
جمعه 18 فروردین 1396 11:03 ب.ظ
Hello to all, how is the whole thing, I think every one is getting more from this
web site, and your views are good in support of new people.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی