تبلیغات
سایت رسمی شیخ رسول حقی رامشه - اصالت عدل در اسلام (1)
 
سایت رسمی شیخ رسول حقی رامشه
سخنی از حقیقت سرشار است که هیچ مصلحتی آن را ایجاب نمی کند (دکتر شریعتی)
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : شیخ رسول حقی
نویسندگان
نظرسنجی
تناقضات زندگی روحانیون را با سبک زندگی ایرانی-اسلامی چقدر میدانید؟





عدل

مساوات و برابری یكی از مهم‌ترین آموزه‌های دین مبین اسلام است و آیات و روایات بسیاری وجود دارند كه قرآن كریم و ائمه اطهار(ع) در آن‌ها بر حفظ حقوق و تساوی تمام مردم در برابر قانون و نفی تبعیض و ظلم تأكید بسیار دارند.

عدالت در اسلام بر اركان عمیقی استوار است، زیرا عالم هستی و كائنات به كلی تحت نظر خداوند حكیم هستند كه تمام كردار و رفتار ما در دادگاه عدل او مورد قضاوت قرار می‌گیرد. همه ما از خاك هستیم و همه به سوی خاك بازمی‌گردیم و تمام افراد بندگان خدا هستند.

این تلقی از جهان و انسان مساعدترین زمینه برای پذیرش عدالت است كه از نظر قرآن فطری است. قرآن می‌فرماید كه ما آشنایی با خوبی‌ها و بدی‌ها را به طور فطری در انسان قرار داده‌ایم: «فألهمها فجورها و تقویها» (شمس/8(

در فطری بودن عدالت همین بس كه حتی ظالمان نیز می‌كوشند تا ظلم خود را توجیه كرده و عادلانه جلوه دهند.

مسأله عدالت از نظر پیامبر(ص) نیز از اهمیت فراوانی برخوردار است، چنان‌كه ایشان فرموده‌اند: «عدل ساعه خیر من عباد سبعین سنۀ قیام لیلها و صیام نهارها» (جامع السادات، ج2، ص 223) یعنی: یك ساعت عدالت از هفتاد سال عبادتی كه روزهای آن روزه و شب‌های آن احیا داشته باشید، به‌تر است.

حضرت علی(ع) نیز درباره اهمیت عدالت فرموده‌اند: «العدل حیات و الجور ممات» یعنی: عدالت، زندگی و ظلم، مرگ است.

از نظر امام علی(ع) مردمی كه تسلیم ظلم و ستم شده‌اند در واقع مرده هستند. اصلاً یكی از مهم‌ترین دلایل بعثت پیامبران و یكی از مهم‌ترین وظایف و مسئولیت‌های آنان همانا استقرار عدالت در اجتماع است. قرآن درباره دعوت امت به بندگی خداوند و مخالفت با ظلم و طاغوت می‌فرماید: «ان اعبدوا الله واجتنبوا الطاغوت» (نحل/32(

یعنی: بندگی خدا كنید و از طاغوت دوری نمایید.

همچنین قرآن در مبارزه با انواع اسارت‌ها و زدودن موهومات و خرافات كه از مهم‌ترین وظایف پیامبر(ص) است، می‌فرماید: «و یضع عنهم اسرهم و الاغلال التی كانت علیهم» (جمعه/ 3) یعنی: پیامبر(ص) سنگینی و زنجیرهایی را كه بر مردم نهاده شده برمی‌دارد و آنان را آزاد می‌كند.

هدف نهایی و عالی انبیا این است كه آن چنان ایمان به خدا و معاد را در مردم احیا كنند و چنان اخلاق و طرز تفكر الهی را در تار‌و‌پود فرد و جامعه به وجود آورند كه مردم خودشان به عدل و قسط قیام كنند.

قرآن در این باره می‌فرماید: «لقد أرسلنا رسلنا بالبینات و أنزلنا معهم الكتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط» (حدید/25)یعنی: ما پیامبران خود را با در دست داشتن دلایل روشن و كتاب آسمانی و معیار سنجش حق و باطل برای مردم فرستادیم تا مردم در پرتو این رهبران و قوانین آسمانی با آگاهی و انتخاب به عدل قیام كنند.در این آیه شریفه به هر دو قدرت مادی و معنوی یعنی «كتاب و بینات و میزان» اشاره شده، زیرا هر یك از آنها قدرت و پشتوانه‌ای معنوی برای استقرار عدل است و عبارت «و أنزلنا الحدید» كه در ادامه این آیه است اشاره به قدرت مادی دارد تا عاصیان بدانند كه اگر با عدالت الهی مخالفت كنند با قدرت تمام سركوب می‌شوند.

در زمان خلافت امیرمؤمنان حضرت علی(ع)، گروهی بر ایشان ایراد می‌گرفتند كه شما چرا اموال بیت‌المال را به طور یكسان تقسیم می‌كنید؟

مولای متقیان(ع) پاسخ فرمود: «لو كان المال لی لسویت بینهم فكیف و انما المال مال الله» (خطبه 126 نهج‌البلاغه(

یعنی: اگر این اموال، ملك شخصی خودم بود به طور یكسان تقسیم می‌كردم تا چه رسد كه اینها مال خدا و مربوط به همه مردم است.

 

عدالت در اسلام بر اركان عمیقی استوار است، زیرا عالم هستی و كائنات به كلی تحت نظر خداوند حكیم هستند كه تمام كردار و رفتار ما در دادگاه عدل او مورد قضاوت قرار می‌گیرد. همه ما از خاك هستیم و همه به سوی خاك بازمی‌گردیم و تمام افراد بندگان خدا هستند.

 

یكی از امتیازات عالی مكتب اسلام این بود كه در دوره جاهلیت، تمام اختلافات و تبعیض‌ها را میان افراد و نژادها و قبایل از بین برد و با تمام قوا امتیازات ستمگران را نابود ساخت. قرآن كریم در این باره می‌فرماید: «ان اكرمكم عندالله أتقیكم» حجرات/13)یعنی: همانا گرامی‌ترین افراد نزد خداوند با تقوای‌ترین آن‌هاست. همچنین در سوره روم می‌فرماید: «و من آیاته اختلاف السنتكم و ألوانكم» (روم/22)یعنی: این تفاوت شكل‌ها و رنگ‌ها و زبان‌های شما همه از نشانه‌های قدرت خداست. پیامبر گرامی اسلام در حجه‌الوداع مردم را جمع كرد و فرمود: «تمام مسلمانان از هر قبیله و نژاد و زبانی كه هستند با هم برابرند». (سفینه البحار،ج2، ص 348(

قبیله قریش به این دلیل كه سرپرست خانه كعبه بودند دچار خودبرتربینی و غرور شده بودند، از این رو در مراسم حج، یكی از اعمال را - رفتن به صحرای عرفات- ترك می‌كردند و به جای آن به «مزدلفه» می‌رفتند و می‌گفتند ما اهل حرم خدا هستیم و از حرم جدا نمی‌شویم. قرآن در سوره بقره در این باره فرمود: «ثم أفیضوا من حیث أفاض الناس» (بقره/ 198) یعنی: شما از همان جایی كه مردم دیگر می‌روند، بروید.

خود شخص پیامبر اسلام(ص) آن‏چنان ساده و بی‌آلایش می‌زیست كه گاهی یك فرد ناشناس كه وارد مسجد می‌شد، ایشان را نمی‌شناخت و پس از مدتی كه در چهره‌ها می‌نگریست، می‌پرسید: كدام یك از شما پیامبر هستید؟

پیامبر(ص) به هنگام نشستن با اصحاب همواره دایره‌وار می‌نشست و به بالا و پایین جلسه بی‌تفاوت بود.

عدالت در اسلام و اجرای آن به حدی حائز اهمیت است كه نه تنها درباره دوستان، بلكه با دشمنان- و حتی در میدان جنگ- نیز مورد سفارش و تأكید واقع شده است. قرآن می‌فرماید: «فان قاتلوكم فاقتلوهم كذالك جزاء الكافرین» (بقره/ آیه 191)یعنی: اگر دشمن شما را می‌كشد، آن‌گاه شما هم آن‌ها را بكشید.

همچنین در زمان جاهلیت، رسمی احمقانه وجود داشت، یعنی اگر شخصی از یكی از قبایل كشته می‌شد، تمام آن قبیله به پا می‌خواستند و تا چند نفر را به انتقام همان یك نفر نمی‌كشتند، آرام نمی‌گرفتند. قرآن درباره این تعصب كور می‌فرماید: «و من قتل مظلوماً فقد جعلنا لولیه سلطاناً فلایسرف فی‌القتل» (اسراء/ 33(

یعنی: هر كس مظلومانه كشته شود، برای او سرپرستی قرار دادیم كه دارای اختیار است (كه اگر خواست قصاص كند و اگر خواست دیه بگیرد) ولی حتی سرپرستان مقتول نیز حق ندارند در انتقام و كشتن اسراف و زیاده‌روی كنند و عبارت: «فلا یسرف فی‌القتل» در این آیه ناظر به همین معنا است.

حضرت امیر- علی(ع) - پس از ضربت خوردن به فرزندانش می‌فرماید: «لاتقتلن بی ‌الا قاتلی، فاضربوه ضربه بضربه» (نهج‌البلاغه صبحی صالح/ ص422)یعنی: هرگز به خاطر شهادت من دست به قتل‌عام نزنید و تنها قاتل را بكشید. او یك ضربه به من زد، شما هم فقط یك ضربه به او بزنید.

ادامه دارد

 

 



نوع مطلب :
برچسب ها : عدل، عدل الهی، اصل عدالت، عدل دراسلام، عدالت اسلامی،
لینک های مرتبط :
نظرات ()
دوشنبه 12 تیر 1396 11:41 ق.ظ
Exactly what I was looking for, appreciate it for putting up.
سه شنبه 22 فروردین 1396 06:57 ب.ظ
It's going to be end of mine day, but before ending I am reading this impressive post to increase my knowledge.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی